Web Content Display Web Content Display

 
 
   

 

We wensen u allereerst een gezond en uitdagend 2014. Eén van onze voornemens is alvast om onze goede samenwerking het komende jaar nog te versterken en nieuwe initiatieven voluit te stimuleren. In 2014 willen we ook regelmatiger nieuws uit het Vlaams Materialenprogramma met u delen en zullen we u geregeld een update mailen. Heeft u interessante publicaties of events die u binnen het netwerk van het Vlaams Materialenprogramma wil delen, mail ze dan naar vmp@ovam.be en we nemen ze op in deze update.

Het VMP-team

Het Vlaams Materialenprogramma in het nieuwe jaar
Congres 'Urban Mining: De jacht op grondstoffen in Vlaanderen'
9 hefbomen en 45 acties voor een circulaire economie in 2020
Plan C Community Day 2013 met de grondlegger van de circulaire economie
essenscia over het sluiten van kringlopen in de chemie in haar derde duurzaamheidsrapport
Europees ecodesign netwerk viert éénjarig bestaan
Opstart van het Europese Vanguard initiatief voor nieuwe groei door slimme specialisatie
Save the date
 
Het Vlaams Materialenprogramma in het nieuwe jaar
Met de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen in aantocht is er een belangrijk momentum om duurzaam materialenbeheer nog steviger te verankeren - in het beleid, bij de industrie, in de onderzoekswereld en het middenveld - en er ook daadwerkelijk de publieke en private middelen voor vrij te maken die nodig zijn.

Het Vlaams Materialenprogramma is nog pril, maar het biedt potentieel. De driepijler-structuur biedt ruimte om top-down prioriteiten richting een circulaire economie te bepalen én bottom-up opkomende niches en innovatieve business modellen te ondersteunen. Het netwerk dat zijn schouders onder het Vlaams Materialenprogramma zet is sterk, divers en heeft gezamenlijk de expertise en kennis om keuzes te maken met impact op lange termijn. De OVAM, de andere overheidspartners en de private partners nemen mee de verantwoordelijkheid op en zijn bereid een volgehouden inspanning te leveren voor de transitie naar een circulaire economie.

Het Vlaams Materialenprogramma is meer dan een programma van pijlers, hefbomen of acties. Het is in de eerste plaats een programma van mensen. Het gaat erom vanuit een gedeeld engagement op het vlak van duurzaam materialenbeheer een koplopersrol op te nemen. Een open dialoog is daarbij essentieel. We kijken uit naar die constructieve dialoog en samenwerking in 2014.


Top
 
Congres 'Urban Mining: De jacht op grondstoffen in Vlaanderen'
De producten die we gebruiken en de huizen waarin we wonen bevatten heel wat kostbare grondstoffen die hergebruikt kunnen worden. Vlaanderen wil die 'moderne stadsmijn' slim exploiteren en zo mee de basis leggen voor een succesvolle circulaire economie.

Daarom organiseerde de OVAM op 12 november in het kader van het Vlaams Materialenprogramma een congres 'Urban Mining: De jacht op grondstoffen in Vlaanderen' .
Internationaal gerenommeerd en duurzaam architect Thomas Rau daagde een volle zaal uit om na te denken over een circulaire economie waarin afval niet meer bestaat. Meer dan 300 deelnemers wisselden daarna van gedachten over hoe we nu reeds materiaalkringlopen sluiten in de bouw, de metaalsector, de chemie en de bio-economie.

Met het Vlaams Materialenprogramma wil de OVAM in samenwerking met bedrijven, onderzoekers, middenveld en collega-overheden van Vlaanderen tegen 2020 een Europese topregio te maken op het vlak van duurzaam materialenbeheer.

Het videoverslag van deze boeiende dag vindt u hier.

Was u erbij? Wij zijn geïnteresseerd in uw mening over het urban mining congres. Mail uw opmerkingen en suggesties voor de verdere aanpak naar vmp@ovam.be.


Top
9 hefbomen en 45 acties voor een circulaire economie in 2020
Om tegen 2020 de basis te leggen voor een duurzame economie waarin materialen draaien in slim gesloten kringlopen, zetten we binnen het Vlaams Materialenprogramma sinds midden 2012 in op 45 acties verdeeld over 9 cruciale hefbomen. Voor elk van de hefbomen werd binnen de stuurgroep van het Vlaams Materialenprogramma een trekker aangeduid. Daarnaast is voor elke (deel)actie een duidelijke verantwoordelijke vastgelegd. Partners zijn bij elkaar gebracht rond de verschillende acties en projecten zijn opgestart en lopen. In onze nieuwe brochure vindt u een overzicht van de 9 hefbomen van het Vlaams Materialenprogramma met de respectievelijke trekkers en leest u hoe ver we ondertussen staan en wat we nog willen realiseren. We willen hierbij ook een warme oproep doen naar bijkomende organisaties en partners om zich mee in te schrijven voor één of meerdere acties.

Meer info over de 9 hefbomen


Top
 
Plan C Community Day 2013 met de grondlegger van de circulaire economie
De visionaire Walter Stahel gaf voor Plan C een keynote-lezing over innovatieve business modellen in de circulaire economie. Dat gebeurde tijdens de Plan C Community Day op 29 november in de KBC Boerentoren in Antwerpen. Voor Stahel zijn herstel, remanufacturing en technologische optimalisatie van bestaande producten de sleutel voor een duurzame performance economie. Deze activiteiten spelen een centrale rol in de welvaart van een regio omdat ze arbeidsintensief zijn en lokaal worden georganiseerd.

Wie de presentaties en fotoreeks van de Plan C Community Day 2013 wil bekijken, kan hier terecht.


Top
 
essenscia over het sluiten van kringlopen in de chemie in haar derde duurzaamheidsrapport
Op 15 oktober lanceerde essenscia in de Bibliotheek Solvay haar derde duurzaamheidsrapport. Net zoals de vorige edities komen niet alleen de klassieke 3 P's van duurzaamheid aan bod (People, Planet en Prosperity) maar is er ook een vierde luik Products. Hierin wordt dieper ingegaan op het veilig gebruik van producten doorheen de hele keten, het levenscyclus denken en kringloopsluiten. Het Products-luik van het rapport toont ook aan hoe een duurzame chemie innovatieve oplossingen ontwikkelt voor de maatschappelijke uitdagingen op vlak van mobiliteit, gezondheid en welzijn, duurzame landbouw en duurzaam bouwen.

Nieuw is het feit dat dit rapport – geheel in de lijn van duurzaam denken – enkel elektronisch te raadplegen is op www.essensciaforsustainability.be. Door het rapport online beschikbaar te maken, was er ook de mogelijkheid om, veel meer dan in het verleden, voor een groot deel van de 32 indicatoren voorbeelden van goede praktijk toe te voegen. Deze voorbeelden, de quotes en de verschillende videogetuigenissen versterken het rapport en tonen duidelijk dat duurzame ontwikkeling ook door de essenscia leden en haar stakeholders gedragen wordt. Bovendien werden voor elk van de 4 P's visies toegevoegd. Hierdoor is het rapport niet langer alleen een terugblik op de prestaties van de industrie in het verleden, maar biedt het ook een blik vooruit.

Neem zeker een kijkje in dit boeiende rapport. Organisaties die graag een verdere toelichting wensen, kunnen essenscia contacteren via sw@essenscia.be.


Top
 
Europees ecodesign netwerk viert éénjarig bestaan
Op 28 november vierde ENEC – het European Netwerk for Ecodesign Centers – zijn éénjarig bestaan in Brussel. ENEC wil de industrie meer ecodesign maken door het actief uitwisselen van kennis, ervaringen en inspirerende voorbeelden. De OVAM is één van de medeoprichters van het ENEC-netwerk.

Een belangrijke start in zo'n netwerk is een gemeenschappelijk kader. Op het event werd daarom een gezamenlijke definitie van ecodesign voorgesteld, die tot stand kwam na het identificeren van de overeenkomsten en verschillen in ieders perceptie. Dit co-creatie proces werd ondersteund door wetenschappelijke literatuur en concrete voorbeelden. Iedere partner presenteerde tijdens het event ook een aantal inspirerende voorbeelden uit de eigen regio. Daarnaast werd het onderzoek naar de kosten-batenanalyse van ecodesign voor kmo's voorgesteld. Dit blijkt zéér positief te zijn: 45% van de bevraagde kmo's zegt een duidelijk financieel voordeel te realiseren door ecodesignprojecten. Deze boodschap kunnen we zeker ook binnen het Vlaams

Materialenprogramma verder verspreiden via onze partners.
Niet alleen de Europese Ecodesigncenters waren aanwezig tijdens deze eerste verjaardag. Ook de verantwoordelijken van de Europese Commissie voor de Ecodesign richtlijn waren aanwezig op dit event en toonden zich zeer geïnteresseerd in de komende initiatieven van ENEC.

Meer info op www.ecodesign-centres.org/1st-anniversary-of-enec.htm


Top
 
Opstart van het Europese Vanguard initiatief voor nieuwe groei door slimme specialisatie
Europa zet meer dan ooit in op innovatie en industriële vernieuwing. Het sleutelwoord is ‘slimme specialisatie'. Geen enkele regio kan immers op zijn eentje de nieuwe markten ontwikkelen die oplossingen leveren voor grote maatschappelijke uitdagingen op het vlak van energie, mobiliteit of gezondheid, d.w.z. een duurzame groei. De transitie naar een kenniseconomie en de transformatie van onze industrie moet op Europese schaal aangepakt worden. En daarbij moeten we beter gebruik maken van de sterkten van elke regio. Dat is de boodschap van ‘smart specialisation' die de Europese Commissie uitdraagt in zijn regionaal beleid. En dat is ook een kernbegrip van het Nieuw Industrieel Beleid in Vlaanderen.

Op 8 november 2013 organiseerden de Europese Commissie (DG Regio) en Vlaanderen onder grote belangstelling samen een High-Level Event in het Europees Parlement over ‘Regions as Motors of New Growth by Smart Specialisation', met de steun van de Voorzitter van de Europese Raad, Herman Van Rompuy. Daarin werd de rol beklemtoont van ‘smart specialisation' als nieuwe aanpak voor regionale ontwikkeling, innovatie en een nieuwe industriële toekomst voor Europa. De sleutel is het bottom-up ‘entrepreneurial discovery process', waarmee innovatieclusters die steunen op de sterkten van hun regio de dragers zijn van nieuwe waardecreatie. Daarom werd op dezelfde dag op uitnodiging van Minister-President Kris Peeters het Vanguard Initiative ‘New Growth by Smart Specialisation' opgestart. Dit is een platform van Europese regio's die ambitie hebben om als voorloper op te treden voor een nieuw Europees industrieel beleid, gebaseerd op zo'n bottom-up aanpak via innovatieclusters met slimme specialisaties.
Het Vanguard Intiative New Growth by Smart Specialisation is een politiek initiatief van de leiders van dertien regio's uit heel Europa om een bijdrage te leveren aan de thema-zitting van de Europese Raad van februari 2014 over het Europees Industrieel Beleid. Daartoe zullen deze politieke leiders op 30 Januari, op uitnodiging van Minister-President Kris Peeters een open brief aan de Europese Raad ondertekenen met een aantal voortellen voor een betere afstemming van het beleid op regionaal, nationaal en Europees niveau. Die voorstellen gaan over een systematische afstemming van slimme specialisatiestrategieën met de Europese prioritaire domeinen voor nieuwe lead-markten, het poolen van middelen voor investeringen in demonstratoren en pilootinstallaties in deze domeinen, en het ondersteunen van wereld-klasse clusters via interregionale samenwerking.

Als voorbeeld wordt een grensoverschrijdend trilateraal clusterinitiatief voor duurzame chemie en bio-based economy uitgewerkt door samenwerking tussen Nederland, Vlaanderen en Nordrhein Westfalen, gekaderd in de Europese prioriteiten voor industriële biotechnologie en bio-based products. Maar ook het duurzaam materialenbeleid is een Europese prioriteit waarin door slimme specialisatie een grotere Europese samenhang zal worden nagestreefd. Het Departement EWI treedt op als trekker van de slimme specialisatiestrategie in Vlaanderen.


Top
 
Save the date



28 januari: De OVAM en Agoria organiseren in het kader van het Vlaams Materialenprogramma een transdisciplinaire expertenworkshop over de mogelijkheden die ecodesign biedt bij het sluiten van de kringloop voor kritieke metalen. Locatie volgt.

13 februari: NME dag met duurzaam materialenbeheer in het onderwijs waarin Netwerk Bewust Verbruiken een centrale stand zal hebben over de toekomstige deeleconomie.

21 februari: Febem organiseert een overleg over de hefboom 'betere regelgeving' van het Vlaams Materialenprogramma. Locatie: kantoren Febem Brussel.

13 en 14 maart 2014: Happening Nieuw Industrieel Ondernemen in Waagnatie Antwerpen.


Top
 

V.U. Rudy Meeus